{"id":2970,"date":"2022-03-11T11:35:47","date_gmt":"2022-03-11T10:35:47","guid":{"rendered":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/?post_type=szlaki&#038;p=2970"},"modified":"2025-05-15T15:03:48","modified_gmt":"2025-05-15T13:03:48","slug":"przez-lasy-i-zapomniane-wioski-brzegami-jezior-i-kanalu-mazurskiego-2","status":"publish","type":"szlaki","link":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/szlaki\/przez-lasy-i-zapomniane-wioski-brzegami-jezior-i-kanalu-mazurskiego-2\/","title":{"rendered":"Przez lasy i zapomniane wioski, brzegami jezior i Kana\u0142u Mazurskiego"},"content":{"rendered":"\n<p>\u015alad trasy w pliku GPX<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a href=\"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/TRASA-10-Przez-lasy-jeziora....gpx\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download>Pobierz<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Parking le\u015bny w okolicach Osikowa (0,0 km) \u2022 Kana\u0142 Mazurski (2,2 km) \u2022<br>punkt widokowy nad jeziorem O\u015bwin (5,2 km) \u2022 Wyskok (6,5 km) \u2022 Bajory<br>Wielkie (9,2 km) \u2022 Brze\u017anica, Kana\u0142 Mazurski (13,4 km) \u2022 Ka\u0142ki (14,9 km) \u2022<br>Skand\u0142awki (21,4 km) \u2022 Jeg\u0142awki (24,5 km) \u2022 Wilczyny (28,1 km) \u2022 parking le\u015bny<br>w okolicach Osikowa (32,1 km)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Walorami trasy s\u0105 malownicze widoki, liczne jeziora i stare, zapomniane przez czas wioski, <br>w kt\u00f3rych zachowa\u0142y si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci dawnych dwor\u00f3w i przedwojenne, ceglane, kryte czerwon\u0105 dach\u00f3wk\u0105 zabudowania gospodarcze. Jednak najwi\u0119kszym atutem szlaku jest pi\u0119kna przyroda i dziki charakter tych okolic.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Szlak rozpoczyna si\u0119 na du\u017cym parkingu le\u015bnym z wiatami oraz miejscem na ognisko. Wyruszaj\u0105c <br>z niego szutrow\u0105 drog\u0105, mijamy kilka tablic edukacyjnych, m.in. dotycz\u0105cych krzy\u017cackich wa\u0142\u00f3w granicznych i Kana\u0142u Mazurskiego. Nast\u0119pnie przeje\u017cd\u017camy przez Kana\u0142 Mazurski starym drewnianym mostem. Po dotarciu do osady le\u015bnej Marsza\u0142ki jedziemy kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w prosto, po czym skr\u0119camy w lewo, w kierunku jeziora O\u015bwin. Mo\u017cemy st\u0105d podziwia\u0107 pi\u0119kn\u0105 panoram\u0119 akwenu. Jest tak\u017ce szansa, \u017ce zobaczymy tu wolno \u017cyj\u0105ce koniki polskie. We wsi Wyskok (ok. 1 km od granicy pa\u0144stwa) skr\u0119camy w lewo. Teren jest tu \u0142agodnie pag\u00f3rkowaty. Dalej, za miejscowo\u015bci\u0105 Bajorski Gaj skr\u0119camy w prawo, do wsi Bajory Wielkie. Mo\u017cna tu zjecha\u0107 z trasy w lewo, aby obejrze\u0107 dwie nieuko\u0144czone \u015bluzy na Kanale Mazurskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105 na trasie jest Brze\u017anica. Mijamy w niej dworek z zaniedbanym parkiem <br>i dalej drog\u0105 asfaltow\u0105, przez most na kanale docieramy do miejscowo\u015bci Ka\u0142ki. Tutaj zobaczy\u0107 mo\u017cna kolejny dw\u00f3r, ten jest pi\u0119knie odrestaurowany. Obje\u017cd\u017camy zabudowania dworskie drog\u0105 szutrow\u0105 i kierujemy si\u0119 prosto na po\u0142udnie. Przecinamy asfaltow\u0105 szos\u0119 i jedziemy lasem do Skand\u0142awek. Szlak prowadzi dalej w lewo, natomiast z prawej strony wida\u0107 zabytkowy, ale niestety r\u00f3wnie\u017c zaniedbany dw\u00f3r. Ostatni odcinek trasy wiedzie drog\u0105 wy\u0142o\u017con\u0105 betonow\u0105 trylink\u0105 do Jeg\u0142awek. Miejscowo\u015b\u0107 i pa\u0142ac s\u0105 znane z literatury. Opisa\u0142 je urodzony tu w 1934 r. Arno Surmi\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pelikany na Mazurach<\/strong><br>W latach 70. XX w. w pobli\u017cu stawu w Bajorach Wielkich zaobserwowano pelikana! Fakt pojawiania si\u0119 tych ptak\u00f3w na Mazurach potwierdzaj\u0105 ornitolodzy. Co ciekawe, w XVII w. pelikana w okolicach W\u0119gorzewa zaobserwowa\u0142 tak\u017ce pastor Jerzy Andrzej Helwing, znany ze swego zami\u0142owania do nauk przyrodniczych.<\/p>\n\n\n\n<p>Naprzeciwko pa\u0142acu kierujemy si\u0119 drog\u0105 wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnego brzegu stawu w stron\u0119 Wilczyn i dalej Osikowa. Szlak oznaczony kolorem czerwonym zosta\u0142 w ca\u0142o\u015bci poprowadzony po drogach wy\u0142\u0105czonych z ruchu lub po drogach lokalnych o ma\u0142ym i bardzo ma\u0142ym nat\u0119\u017ceniu ruchu, nie ma na nim niebezpiecznych skrzy\u017cowa\u0144. Ze wzgl\u0119du na rodzaj nawierzchni na tras\u0119 polecane s\u0105 rowery crossowe i g\u00f3rskie. Osikowo le\u017cy blisko granicy z obwodem kr\u00f3lewieckim, 23 km na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od W\u0119gorzewa i ok. 30 km na p\u00f3\u0142noc od K\u0119trzyna. Nie ma mo\u017cliwo\u015bci dojazdu do pocz\u0105tku trasy z rowerem komunikacj\u0105 publiczn\u0105. Najbli\u017csza czynna stacja kolejowa znajduje si\u0119 w K\u0119trzynie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rezerwat przyrody Jezioro Siedmiu Wysp<\/strong><br>Rezerwat faunistyczny o powierzchni 1763 ha obejmuje jezioro O\u015bwin (zwane tak\u017ce Jeziorem Siedmiu Wysp) wraz z otaczaj\u0105cym je terenem \u2013 torfowiskami, trzcinowiskami, rozlewiskami, bagnami, lasami i \u0142\u0105kami. Zosta\u0142 utworzony g\u0142\u00f3wnie w celu ochrony ptactwa wodnego i b\u0142otnego,<br>m.in. perkoza dwuczubego, zausznika, b\u0105ka, g\u0119gawy, cyraneczki, p\u0142askonosa, kani czarnej, orlika krzykliwego, bielika i derkacza. O\u015bwin to tak\u017ce jedyne jezioro w Polsce, nad kt\u00f3rym wyst\u0119puje owad z rz\u0119du chru\u015bcik\u00f3w Limnephilus externus. Rezerwat jest wpisany na list\u0119 konwencji ramsarskiej,<br>kt\u00f3ra chroni obszary wodno-b\u0142otne o znaczeniu mi\u0119dzynarodowym. W p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci jeziora, <br>w okolicach wsi Zielony Ostr\u00f3w, od lat 90. XX w. \u017cyj\u0105 wolno koniki polskie. Obecnie dwa stada licz\u0105 kilkadziesi\u0105t sztuk. W czasie ci\u0119\u017ckich zim koniki dokarmiane s\u0105 sianem.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kana\u0142 Mazurski<\/strong><br>Kana\u0142 przebiega przez terytorium Polski i Rosji. W za\u0142o\u017ceniach mia\u0142 mie\u0107 ok. 50 km d\u0142ugo\u015bci  <br>i po\u0142\u0105czy\u0107 Wielkie Jeziora Mazurskie z Ba\u0142tykiem poprzez rzeki \u0141yn\u0119 i Prego\u0142\u0119, jednak nigdy nie zosta\u0142 uko\u0144czony. Pierwsze zaawansowane plany jego przekopania powsta\u0142y w XIX w. Ostateczny projekt zaakceptowano w 1908 r., a budow\u0119 rozpocz\u0119to w 1911 r. Dwie wojny \u015bwiatowe wp\u0142yn\u0119\u0142y na op\u00f3\u017anienia prac. Mimo du\u017cego stopnia zaawansowania (ok. 90%) w 1942 r. ostatecznie przerwano budow\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rezerwat przyrody Ka\u0142eckie B\u0142ota<\/strong><br>Rezerwat utworzony w 1988 r. w celu zachowania ekosystemu r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t wodnych i b\u0142otnych. Na jego terenie pojawi\u0142y si\u0119 bobry, kt\u00f3re przystosowa\u0142y ten obszar do swoich potrzeb.  <br>W pobli\u017cu znajduje si\u0119 te\u017c rezerwat przyrody Bajory, chroni\u0105cy podobne siedliska.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krzy\u017cacki wa\u0142 graniczny<\/strong><br>Ciekawym zabytkiem, zlokalizowanym przy pocz\u0105tku szlaku, jest krzy\u017cacki wa\u0142 graniczny. G\u0142\u00f3wny wa\u0142, ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 na zach\u00f3d od jeziora O\u015bwin w kierunku Jeziora Arklickiego, wzniesiono z wykorzystaniem naturalnych warunk\u00f3w. Po\u0142o\u017cony by\u0142 pomi\u0119dzy podmok\u0142ymi dolinami strumieni <br>i bagiennymi obni\u017ceniami, uzupe\u0142niaj\u0105c walory obronne terenu. Z obydwu stron wa\u0142u ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 rowy. Szeroko\u015b\u0107 ca\u0142ego za\u0142o\u017cenia wynosi\u0142a 11 m. Pod wa\u0142em znajduje si\u0119 warstwa spalenizny ze zw\u0119glonymi pniami i ga\u0142\u0119ziami. Wa\u0142 o pierwotnej wysoko\u015bci 2,5 m usypano z piasku wykopanego <br>z row\u00f3w w czasie, gdy grubsze fragmenty drewna jeszcze si\u0119 tli\u0142y. Prawdopodobnie w pobli\u017cu znajdowa\u0142 si\u0119 jeszcze jeden element umocnie\u0144 \u2013 przesieka wykonana z powalonych drzew, tworz\u0105cych trudn\u0105 do przej\u015bcia zapor\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dw\u00f3r w Brze\u017anicy<\/strong><br>Dw\u00f3r zosta\u0142 wybudowany w 1. po\u0142. XIX w. To parterowy budynek z dwukondygnacyjnymi ryzalitami w cz\u0119\u015bci \u015brodkowej, znajduj\u0105cymi si\u0119 od frontu i od ogrodu. Na frontowej \u015bcianie jest te\u017c przeszklony ganek z czterema kolumnami podtrzymuj\u0105cymi taras z ozdobn\u0105 balustrad\u0105. Wok\u00f3\u0142 dworu rozci\u0105ga si\u0119 park krajobrazowy z zachowanym starodrzewem. Na dachach dworu i budynk\u00f3w gospodarczych mo\u017cna zobaczy\u0107 ok. 20 gniazd bocianich. Po 1945 r. obiekt nale\u017ca\u0142 do Pa\u0144stwowego Gospodarstwa Rolnego. W lesie, w odleg\u0142o\u015bci ok. 1 km od zabudowa\u0144 maj\u0105tku znajduje si\u0119 cmentarz rodowy jego w\u0142a\u015bcicieli z zachowanymi nagrobkami. Sama miejscowo\u015b\u0107 Brze\u017anica nale\u017ca\u0142a od XV w. do 1824 r. do bardzo wp\u0142ywowego pruskiego rodu Schlieben\u00f3w, p\u00f3\u017aniej do Totenhoefer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dw\u00f3r w Ka\u0142kach<\/strong><br>Zesp\u00f3\u0142 dworski zbudowano w latach 20. XX w. Dw\u00f3r jest jednopoziomowy, z podwy\u017cszon\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015brodkow\u0105, czyli ryzalitem, od frontu i parku. Po 1945 r. maj\u0105tek ziemski w Ka\u0142kach funkcjonowa\u0142 jako gospodarstwo rolne nale\u017c\u0105ce do PGR-u Brze\u017anica. Obecnie obiekt wraz z zabudowaniami gospodarczymi stanowi w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dw\u00f3r w Skand\u0142awkach<\/strong><br>Dw\u00f3r pochodzi z 1844 r. Zosta\u0142 wybudowany wed\u0142ug plan\u00f3w znanego niemieckiego architekta Leona von Klenzego (przedstawiciela romantyzmu historycznego w architekturze niemieckiej) dla rodziny Siegfried\u00f3w, kt\u00f3ra mieszka\u0142a tu do 1945 r. Jest to klasycystyczny, parterowy budynek.<br>Po II wojnie \u015bwiatowej maj\u0105tek zosta\u0142 upa\u0144stwowiony i w\u0142\u0105czony do PGR-u w Jeg\u0142awkach. Obecnie jest w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105, ale teren nie jest zabezpieczony.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pa\u0142ac w Jeg\u0142awkach<\/strong><br>Najbardziej znana rezydencja w okolicy. W latach 1821\u20131944 Jeg\u0142awki nale\u017ca\u0142y do rodziny Siegfried\u00f3w. Pa\u0142ac zosta\u0142 wzniesiony w 1848 r. jako siedziba rodu. Zbudowano go w stylu angielskiego neogotyku, z elementami typowymi dla w\u0142oskich willi podmiejskich. Po II wojnie \u015bwiatowej nale\u017ca\u0142 do Pa\u0144stwowego Gospodarstwa Rolnego. Obecnie budynek zosta\u0142 odnowiony. <br>W sk\u0142ad zespo\u0142u pa\u0142acowo-parkowego wchodz\u0105 du\u017cy park oraz liczne zabudowania gospodarcze. Pa\u0142ac charakteryzuje si\u0119 nieregularnym kszta\u0142tem \u2013 poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci budynku s\u0105 jedno-, dwu- lub tr\u00f3jkondygnacyjne.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jeg\u0142awki w literaturze i filmie<\/strong><br>Maj\u0105tek ziemski w Jeg\u0142awkach oraz sama wie\u015b zosta\u0142y opisane przez niemieckiego pisarza, jej dawnego mieszka\u0144ca Arno Surmi\u0144skiego. W ksi\u0105\u017cce \u201eWie\u015b w Prusach Wschodnich\u201d (niem. \u201eEin Dorf in Ostpreu\u00dfen\u201d) autor opisuje histori\u0119 miejscowo\u015bci, ludzi, kultur\u0119, rodowy pa\u0142ac Siegfried\u00f3w oraz ich powojenne losy. Bardzo cz\u0119sto wplata te\u017c osobiste w\u0105tki i wspomnienia oraz zamieszcza liczne fotografie. Ksi\u0105\u017cka sta\u0142a si\u0119 popularna w Niemczech, a sam Surmi\u0144ski otrzyma\u0142 w 2011 r. <br>w Olsztynie tytu\u0142 honorowego obywatela wojew\u00f3dztwa warmi\u0144sko-mazurskiego. To najwy\u017csze wyr\u00f3\u017cnienie przyznawane przez Sejmik Wojew\u00f3dztwa Warmi\u0144sko-Mazurskiego. W 2009 r. polski re\u017cyser Jan Jakub Kolski wybra\u0142 pa\u0142ac w Jeg\u0142awkach na g\u0142\u00f3wne miejsce zdj\u0119\u0107 do swojego filmu \u201eWenecja\u201d, kt\u00f3ry powsta\u0142 w oparciu o ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eSezon w Wenecji\u201d W\u0142odzimierza Odojewskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015alad trasy w pliku GPX Parking le\u015bny w okolicach Osikowa (0,0 km) \u2022 Kana\u0142 Mazurski (2,2 km) \u2022punkt widokowy nad jeziorem O\u015bwin (5,2 km) \u2022 Wyskok (6,5 km) \u2022 BajoryWielkie (9,2 km) \u2022 Brze\u017anica, Kana\u0142 Mazurski (13,4 km) \u2022 Ka\u0142ki (14,9 km) \u2022Skand\u0142awki (21,4 km) \u2022 Jeg\u0142awki (24,5 km) \u2022 Wilczyny (28,1 km) \u2022 parking [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"kategorie_obszar":[26],"class_list":["post-2970","szlaki","type-szlaki","status-publish","hentry","kategorie_obszar-kraina-wielkich-jezior-mazurskich-i-okolice"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki\/2970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki"}],"about":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/types\/szlaki"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki\/2970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5598,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki\/2970\/revisions\/5598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_obszar","embeddable":true,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_obszar?post=2970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}