\u015alad trasy w pliku GPX<\/p>\n\n\n\n
Trasa w formie p\u0119tli, maj\u0105ca sw\u00f3j pocz\u0105tek i koniec w Lubawie, jednym z najstarszych miast wojew\u00f3dztwa warmi\u0144sko-mazurskiego. Trasa ma charakter kulturowy, daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania niezwykle ciekawej spu\u015bcizny historycznej ziemi lubawskiej. Zabytki, tak \u015bwieckie, jak i sakralne, rozsiane s\u0105 po bardzo malowniczej okolicy po\u015br\u00f3d pag\u00f3rk\u00f3w, p\u00f3l i las\u00f3w. To \u015bwietna propozycja na kilkugodzinny wypad rodzinny.<\/p>\n\n\n\n
Wycieczk\u0119 zaczynamy na rynku w Lubawie. Wyruszamy ul. Zamkow\u0105 na wsch\u00f3d, mijaj\u0105c po prawej stronie gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i \u015bw. Anny. Wje\u017cd\u017camy na plac Zamkowy, gdzie brukowana droga skr\u0119ca w prawo. Po lewej stronie zostawiamy zrewitalizowane pozosta\u0142o\u015bci zamku i zje\u017cd\u017camy w d\u00f3\u0142 do asfaltowej ul. Kupnera, w kt\u00f3r\u0105 skr\u0119camy w lewo. Mijamy pobernardy\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Jana Chrzciciela i Park Miejski \u0141azienki Lubawskie. Po kilkuset metrach przy drodze pojawia si\u0119 brukowana \u015bcie\u017cka rowerowa. Jad\u0105c ni\u0105, mijamy po lewej park, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 sanktuarium Matki Boskiej Lipskiej w Lipach. Nieco dalej ko\u0144cz\u0105 si\u0119 \u015bcie\u017cka i teren zabudowany.<\/p>\n\n\n\n
Jedziemy drog\u0105 wojew\u00f3dzk\u0105 DW537 w\u015br\u00f3d starych drzew. Wje\u017cd\u017camy do Z\u0142otowa, by niedaleko za przystankiem autobusowym skr\u0119ci\u0107 w boczn\u0105 drog\u0119 w lewo. Mijamy drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Barbary. Na ko\u0144cu wsi skr\u0119camy w szutr\u00f3wk\u0119 w prawo, do Lubstyna, za kt\u00f3rym na rozje\u017adzie polnych dr\u00f3g wybieramy praw\u0105 odnog\u0119. Droga jest bardzo malownicza, prowadzi w\u015br\u00f3d pag\u00f3rk\u00f3w przez pola i lasy li\u015bciaste.<\/p>\n\n\n\n
Jest troch\u0119 d\u0142u\u017cszych podjazd\u00f3w i zjazd\u00f3w. Za lasem, kt\u00f3ry mamy po prawej r\u0119ce, skr\u0119camy w prawo do Stegny, osobnej cz\u0119\u015bci wsi Lubstynek. Kr\u00f3tki odcinek trasy wiedzie nas nawierzchni\u0105 asfaltow\u0105, potem znowu wje\u017cd\u017camy na szutrow\u0105. Droga prowadzi teraz na po\u0142udnie i wraca do szosy DW537, w kt\u00f3r\u0105 skr\u0119camy w lewo do Napromka. Po ok. 100 m skr\u0119camy w w\u0105sk\u0105 asfaltow\u0105 drog\u0119 w prawo na wie\u015b Omule. We wsi skr\u0119camy najpierw w lewo, potem w prawo na Pr\u0105tnic\u0119, gdzie znajduje si\u0119 jeden z najciekawszych zabytkowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w na trasie. Przez t\u0119 wie\u015b jedziemy wij\u0105c\u0105 si\u0119 drog\u0105, za ko\u015bcio\u0142em skr\u0119camy w prawo w g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do Fijewa. W Fijewie na chodniku pojawia si\u0119 nieoznakowana \u015bcie\u017cka rowerowa, kt\u00f3r\u0105 doje\u017cd\u017camy do Lubawy.<\/p>\n\n\n\n
Na rondzie wybieramy pierwszy zjazd w prawo. \u015acie\u017cka ko\u0144czy si\u0119. Jedziemy prosto, a\u017c napotkamy drogowskaz kieruj\u0105cy nas w lewo do centrum. Na kolejnym rondzie te\u017c jedziemy w prawo i po chwili doje\u017cd\u017camy do rynku. Przed opuszczeniem okolicy warto odwiedzi\u0107 drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Barbary w Lubawie, zlokalizowany poza obr\u0119bem starego miasta, oraz po\u0142o\u017cony kilka kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142noc od Lubawy Ro\u017cental, gdzie znajduje si\u0119 pi\u0119kny drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Wawrzy\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n
Lubawa le\u017cy przy drodze krajowej DK15 prowadz\u0105cej z Torunia i Brodnicy do Olsztyna. Do miasta nale\u017cy dojecha\u0107 samochodem.<\/p>\n\n\n\n
Lubawa jest jednym z najstarszych miast w wojew\u00f3dztwie warmi\u0144sko-mazurskim. Pierwsze wzmianki o niej pochodz\u0105 z 1216 r. Zosta\u0142a za\u0142o\u017cona jako gr\u00f3d pruski. P\u00f3\u017aniej kilkakrotnie przechodzi\u0142a z r\u0105k do r\u0105k walcz\u0105cych ze sob\u0105 Prus\u00f3w, Krzy\u017cak\u00f3w i Polak\u00f3w. Jej rozw\u00f3j jako siedziby biskup\u00f3w che\u0142mi\u0144skich by\u0142 sol\u0105 w oku Zakonu Krzy\u017cackiego. W 1325 r. rycerze zakonni za\u0142o\u017cyli Nowe Miasto Lubawskie jako konkurencj\u0119 maj\u0105c\u0105 ograniczy\u0107 rozw\u00f3j Lubawy.<\/p>\n\n\n\n
Na trasie mo\u017cna zobaczy\u0107, w jaki spos\u00f3b rozwijaj\u0105ce si\u0119 od \u015bredniowiecza osadnictwo wp\u0142yn\u0119\u0142o na krajobraz przyrodniczy. Pola i \u0142\u0105ki zajmuj\u0105 podstawy i stoki pag\u00f3rk\u00f3w. Las przetrwa\u0142 na ich szczytach oraz w miejscach najbardziej stromych, gdzie trudno by\u0142o prowadzi\u0107 ork\u0119. Wzg\u00f3rza w okolicy Lubstyna i Lubstynka s\u0105 na tyle wysokie, \u017ce w okolicy gospodarstwa agroturystycznego Zielony Zak\u0105tek znajduje si\u0119 stok narciarski. Jeste\u015bmy na przedpolu Dylewskiej G\u00f3ry \u2013 najwy\u017cszego wzniesienia p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Polski.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszy drewniany zamek z 1260 r. sp\u0142on\u0105\u0142 w czasie powstania Prus\u00f3w. Wznoszony od pocz\u0105tk\u00f3w XIV w. murowany zamek by\u0142 siedzib\u0105 biskup\u00f3w che\u0142mi\u0144skich przez ponad 400 lat, bo a\u017c do 1773 r. Kilkukrotnie niszczony, po po\u017carze w 1813 r. opustosza\u0142, a okoliczni mieszka\u0144cy rozebrali jego pozosta\u0142o\u015bci, wykorzystuj\u0105c ceg\u0142y i kamienie jako materia\u0142 budowlany. Do naszych czas\u00f3w przetrwa\u0142y fragmenty mur\u00f3w obwodowych zamku i okr\u0105g\u0142a baszta naro\u017cna. Po przeprowadzeniu bada\u0144 archeologicznych i rewitalizacji w zamkowych piwnicach i odtworzonych w nowoczesnej formie skrzyd\u0142ach powsta\u0142o Lubawskie Centrum Aktywno\u015bci Spo\u0142ecznej ul. Biskup\u00f3w Che\u0142mi\u0144skich 1, 14-260 Lubawa, tel. +48 573 003 719, e-mail: kontakt@lcas.lubawa.pl<\/a>, www.lubawamojemiasto.pl<\/a> i znalaz\u0142 siedzib\u0119 m.in. punkt informacji turystycznej.<\/p>\n\n\n\n Stoj\u0105cy w linii dawnych mur\u00f3w miejskich ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i \u015bw. Anny zosta\u0142 zbudowany w 1330 r. w stylu gotyckim, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 po dzi\u015b, mimo kilku po\u017car\u00f3w i remont\u00f3w. Jednonawow\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 wzniesiono na planie prostok\u0105ta, a jej masywn\u0105 wie\u017c\u0119 na planie kwadratu. We wn\u0119trzu zachowa\u0142o si\u0119 pi\u0119\u0107 zabytkowych o\u0142tarzy, w g\u0142\u00f3wnym z 1723 r. umieszczony jest obraz Matki Boskiej R\u00f3\u017ca\u0144cowej datowany na ok. 1600 r. W dobudowanej do ko\u015bcio\u0142a renesansowej kaplicy bocznej Mort\u0119skich znajduje si\u0119 \u0142askami s\u0142yn\u0105ca figura Matki Boskiej Lipskiej \u2013 patronki Lubawy, do kt\u00f3rej pielgrzymowano od pocz\u0105tku XVIII w. Najstarszymi elementami wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a s\u0105 m.in.: kocio\u0142ek na wod\u0119 \u015bwi\u0119con\u0105 z XV w., srebrny kielich z prze\u0142omu XV i XVI w., srebrny kielich do ampu\u0142ek z 1603 r. oraz srebrna monstrancja z 1689 r. Przy parafii dzia\u0142a Muzeum Ziemi Lubawskiej, ul. Ko\u015bcielna 5, 14-260 Lubawa, tel. +48 782 486 261, www.facebook.com\/lubawafara<\/a>, w kt\u00f3rym prezentowane s\u0105 wyroby z\u0142otnicze, obrazy i epitafia.<\/p>\n\n\n\n Gotycko-renesansowy ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Chrzciciela i \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a zbudowano w latach 1600\u20131610 w miejscu wcze\u015bniejszej \u015bwi\u0105tyni. Pierwotnie nale\u017ca\u0142 do zakonu bernardyn\u00f3w. Po kasacie zakonu przez w\u0142adze pruskie na pocz\u0105tku XIX w. przej\u0119li go ewangelicy i urz\u0105dzili w nim szko\u0142\u0119 i s\u0105d. Po II wojnie \u015bwiatowej ko\u015bci\u00f3\u0142 pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 magazynu i dopiero w 2003 r. wraz z klasztorem zosta\u0142 przekazany parafii katolickiej. Wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni na uwag\u0119 zas\u0142uguje przede wszystkim oryginalny renesansowy strop z lat 1610\u20131612, z malowid\u0142ami i rze\u017abieniami ukazuj\u0105cymi \u017cycie \u015bw. Franciszka, oraz barokowy o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z 1728 r., kt\u00f3ry zosta\u0142 wykonany przez lubawskiego artyst\u0119 Jerzego D\u0105browicza. W ko\u015bciele przechowywana jest cenna relikwia \u2013 fragment zakrwawionej szaty Jana Paw\u0142a II, w kt\u00f3r\u0105 by\u0142 ubrany podczas zamachu w 1981 r.<\/p>\n\n\n\n Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Barbary mimo do\u015b\u0107 m\u0142odego wieku \u2013 powstawa\u0142 w latach 1770\u20131779 \u2013uwa\u017cany jest za szczeg\u00f3lnie cenny zabytek. Wzniesiono go na terenie dawnego ko\u015bcio\u0142a i szpitala \u015bw. Jerzego. Barokowy wystr\u00f3j \u015bwi\u0105tyni stawia j\u0105 w rz\u0119dzie najpi\u0119kniejszych w regionie. W jej wn\u0119trzu na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105: o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny, \u0142\u0105cz\u0105cy si\u0119 z dwoma o\u0142tarzami bocznymi, ambona, belka t\u0119czowa na po\u0142\u0105czeniu nawy g\u0142\u00f3wnej i prezbiterium, z Grup\u0105 Ukrzy\u017cowania, a tak\u017ce rze\u017aby \u015bw. Jerzego i \u015bw. Nepomucena. Organy s\u0105 neorenesansowe.<\/p>\n\n\n\n Po wycieczce rowerowej dobrym miejscem na odpoczynek jest zrewitalizowany Park Miejski \u0141azienki Lubawskie, kt\u00f3ry rozci\u0105ga si\u0119 za ko\u015bcio\u0142em pw. \u015bw. Jana Chrzciciela. S\u0105 tutaj \u0142awki, zadaszenia i plac zabaw. Alejki ci\u0105gn\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c staw\u00f3w i kana\u0142\u00f3w, nad kt\u00f3rymi przerzucone s\u0105 stylowe mostki. Na najwi\u0119kszym stawie wybudowano molo, a w jego pobli\u017cu zlokalizowano miejsce wyst\u0119p\u00f3w artystycznych. Mo\u017cna tu korzysta\u0107 z si\u0142owni na \u015bwie\u017cym powietrzu, a latem \u2013 tak\u017ce z parku linowego.<\/p>\n\n\n\n W czasach \u015bwietno\u015bci lubawski zamek go\u015bci\u0142 Miko\u0142aja Kopernika (1541 r.). Astronom, wraz z Jerzym Joachimem Retykiem, odwiedzi\u0142 tutaj swojego przyjaciela, \u00f3wczesnego biskupa che\u0142mi\u0144skiego Tiedemanna Giesego. Podczas tego pobytu Giese i Retyk nam\u00f3wili Kopernika do wydania drukiem jego epokowego dzie\u0142a \u201eO obrotach\u201d.<\/p>\n\n\n\n Neogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny z 1870 r. stoi w rozleg\u0142ym parku przylegaj\u0105cym do rzeczki Sandeli. Wed\u0142ug legendy na rosn\u0105cej nad ni\u0105 lipie znaleziono cudown\u0105 figurk\u0119 Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem, a zdarzenie to zosta\u0142o poprzedzone pojawieniem si\u0119 mocnego \u015bwiat\u0142a. Przed przyj\u0119ciem przez Prus\u00f3w chrztu, co mia\u0142o miejsce na pocz\u0105tku XIII w., lipa ta by\u0142a obiektem kultu poga\u0144skiego. Figurk\u0119 zaniesiono do ko\u015bcio\u0142a w Lubawie, ale w niewyt\u0142umaczalny spos\u00f3b wr\u00f3ci\u0142a do Lip. Wtedy biskup Chrystian powzi\u0105\u0142 decyzj\u0119 o budowie kapliczki w miejscu znalezienia figurki. Obecnie figurka przechowywana jest na sta\u0142e w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Lubawie, a do Lip sprowadzana na odpust, kt\u00f3ry przypada 2 lipca. Co ciekawe, pi\u0119kna figurka Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem na prawym r\u0119ku, datowana jest na pocz\u0105tek XVI w. Jest niewielka (ma jedynie ok. 30 cm wysoko\u015bci), bogato zdobiona i malowana. Najliczniejsze pielgrzymki przybywaj\u0105 do Lip 31 maja w \u015bwi\u0119to Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i 2 lipca w rocznic\u0119 koronacji figurki przez kardyna\u0142a Wyszy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Barbary wzniesiono w 1725 r. Jego powstanie i materia\u0142, z kt\u00f3rego zosta\u0142 zbudowany, podobnie jak osiem innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w okolicy, \u015bwiadcz\u0105 o kulturowej i historycznej odr\u0119bno\u015bci ziemi lubawskiej, kt\u00f3ra zaznaczy\u0142a si\u0119 w XVIII w. Zamiast monumentalnych budowli z czerwonej ceg\u0142y powsta\u0142y tu niewielkie ko\u015bcio\u0142y drewniane. Na przyko\u015bcielnym cmentarzu znajduje si\u0119 gr\u00f3b niemieckiego \u017co\u0142nierza poleg\u0142ego w czasie I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Katarzyny Aleksandryjskiej w Pr\u0105tnicy wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pod kilkoma wzgl\u0119dami. Wzniesiono go w I po\u0142owie XIV w., wyremontowany zosta\u0142 w XVII w. Jego \u015bciany boczne wykonano z kamienia, szczyty \u2013 z ceg\u0142y, za\u015b wie\u017c\u0119 \u2013 z drewna. W bocznej \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a ok. 1,5 m nad ziemi\u0105 wmurowano w pozycji poziomej tzw. bab\u0119 prusk\u0105. Wyra\u017anie widoczny jest zarys twarzy, czo\u0142o, oczy, nos i usta. Pos\u0105g ma 2,25 m d\u0142ugo\u015bci i ok. 0,5 m szeroko\u015bci, i uwa\u017cany jest za najsmuklejszy ze znanych bab. Znaczenie przedchrze\u015bcija\u0144skich pos\u0105g\u00f3w kamiennych nie jest jasne. Do\u015b\u0107 powszechnie uwa\u017ca si\u0119 je za obiekty kultu. Wmurowanie baby w \u015bcian\u0119 ko\u015bcio\u0142a w pozycji le\u017c\u0105cej mo\u017ce symbolizowa\u0107 zwyci\u0119stwo chrze\u015bcija\u0144stwa nad poga\u0144skimi bo\u017ckami.<\/p>\n\n\n\n Ro\u017cental le\u017cy ok. 5 km na p\u00f3\u0142noc od Lubawy, poza tras\u0105 naszej wycieczki, ale zdecydowanie warto go odwiedzi\u0107 w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na znajduj\u0105cy si\u0119 tutaj ko\u015bci\u00f3\u0142. Barokowa drewniana \u015bwi\u0105tynia zachwyca nie tylko wygl\u0105dem zewn\u0119trznym i wystrojem wn\u0119trza, ale r\u00f3wnie\u017c niezwykle cennymi elementami wyposa\u017cenia. Mo\u017cna tu zobaczy\u0107 m.in. gotyckie rze\u017aby Matki Bo\u017cej i czterech \u015bwi\u0119tych z XV w. oraz dwa kielichy datowane na XVI w. Do 1919 r. na ko\u015bcielnej wie\u017cy znajdowa\u0142 si\u0119 wykonany przez cie\u015bl\u0119 Jana Sa\u0142ackiego zegar, kt\u00f3rego obci\u0105\u017cnikami by\u0142y kamienie polne. Obecnie zegar przechowywany jest w Nowym Mie\u015bcie Lubawskim. Co ciekawe, ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 dotkni\u0119ty \u201ema\u0142\u0105 apokalips\u0105 remontow\u0105\u201d pod koniec XIX w., kiedy to jego wn\u0119trze pomalowano seledynow\u0105 farb\u0105 olejn\u0105. Trzeba by\u0142o ogromnego wk\u0142adu pracy i cierpliwo\u015bci, aby j\u0105 zedrze\u0107, co sta\u0142o si\u0119 podczas remontu w latach 60. XX w.<\/p>\n\n\n\n \u015alad trasy w pliku GPX Lubawa (0,0 km) \u2013 Z\u0142otowo (5,0 km) \u2013 Lubstyn (8,1 km) \u2013 Stegna (Lubstynek) (10,6 km) \u2013 Napromek (13,6 km) \u2013 Omule (15,4 km) \u2013 Pr\u0105tnica (18,6 km) \u2013 Fijewo (22,3 km) \u2013 Lubawa (24,2 km) Trasa w formie p\u0119tli, maj\u0105ca sw\u00f3j pocz\u0105tek i koniec w Lubawie, jednym z najstarszych […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"kategorie_obszar":[28],"class_list":["post-3966","szlaki","type-szlaki","status-publish","hentry","kategorie_obszar-kraina-kanalu-elblaskiego-i-okolice"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki\/3966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki"}],"about":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/types\/szlaki"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki\/3966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5720,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/szlaki\/3966\/revisions\/5720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategorie_obszar","embeddable":true,"href":"https:\/\/mazury.travel\/rowery\/wp-json\/wp\/v2\/kategorie_obszar?post=3966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Kopernik w Lubawie<\/h3>\n\n\n\n
Sanktuarium Matki Boskiej Lipskiej w Lipach<\/h3>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Barbary w Z\u0142otowie<\/h3>\n\n\n\n
Baba pruska w Pr\u0105tnicy<\/h3>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Wawrzy\u0144ca w Ro\u017centalu<\/h3>\n\n\n\n
<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"